Hoa mắt là gì? Cần làm gì khi bị hoa mắt khi đứng dậy?

Không ít người gặp phải tình trạng đang ngồi hoặc nằm, sau đó đứng dậy thì bị hoa mắt chóng mặt, vạn vật quay cuồng hoặc mắt tối sầm, đứng không vững… Đó có phải là cảnh báo của một loại bệnh nguy hiểm nào không? Hãy cùng tìm hiểu!

1. Hoa mắt là gì?

Hoa mắt là khi đột ngột có cảm giác mặt tối sầm, xây xẩm, mất thị lực tạm thời, cảm thấy như sắp té xỉu, nghiêm trọng hơn có thể bất tỉnh. Triệu chứng kèm theo hoa mắt đôi khi có thể là buồn nôn hoặc nôn ói.

Chóng mặt được mô tả là khi người bệnh cảm thấy như cảnh vật xung quanh mình bị quay tròn hoặc bản thân tự quay, đầu óc trống rỗng, choáng váng, bồng bềnh, buồn nôn khi ngẩng đầu dậy. Người bệnh thường bị mất thăng bằng ngay lúc đó.

Cả hoa mắt chóng mặt đều xuất hiện phổ biến khi người bệnh thay đổi tư thế đột ngột (khi đứng dậy, quay đầu, lắc đầu…) hoặc ở trong không gian không cố định (tàu xe, máy bay, thuyền, các trò chơi cảm giác mạnh…).

Cả hoa mắt chóng mặt đều khiến cho người bệnh bị mất thăng bằng, không đứng vững, phải tìm ngay một điểm tựa hoặc ngồi thụp xuống/nằm xuống, nhiều trường hợp té ngã và bất tỉnh. Các triệu chứng hoa mắt chóng mặt có thể diễn ra nhanh trong vài giây hoặc kéo dài trong vài phút, thậm chí liên tục lặp lại trong vài ngày.

Hoa mắt chóng mặt thường xuất hiện cùng nhau khiến cho người bệnh vô cùng mệt mỏi, thậm chí cả ngày không thể đi đứng vận động bình thường.

2. Nguyên nhân khiến bạn hay bị hoa mắt chóng mặt

Hoa mắt chóng mặt thực chất do rất nhiều nguyên nhân, nhưng nếu triệu chứng diễn ra luôn kèm theo tình trạng mất thăng bằng, không đứng vững, dễ té ngã hoặc té ngã thì đây chính là biểu hiện bất thường của hệ tiền đình, thường được gọi là rối loạn tiền đình.

Tiền đình là hệ thống chi phối thăng bằng của cơ thể, giúp não bộ định hướng được vị trí của đầu trong không gian. Rối loạn tiền đình sẽ khiến cho não không thể xác định được tư thế của đầu, sinh ra hàng loạt các nhận biết sai lệch về không gian, từ đó xuất hiện tình trạng hoa mắt chóng mặt.

Hoa mắt chóng mặt rối loạn tiền đình cũng có nhiều nguyên nhân chi phối, nhưng đến trên 90% nguyên nhân được xác định là do thiếu máu lên não, cụ thể hơn là thiếu máu đến hệ tiền đình (hay còn gọi là suy giảm tưới máu lên cơ quan tiền đình), khiến cho hệ tiền đình hoạt động không ổn định.

Thiếu máu não, thiếu máu đến hệ tiền đình gây ra triệu chứng hoa mắt chóng mặt rất nặng nề, đồng thời sẽ thường kèm theo một số triệu chứng khác như đau đầu, ù tai, mất ngủ, buồn nôn, đau mỏi vai gáy, tê bì chân tay, nhất là với người trung niên, cao tuổi.

3. Làm gì khi bị hoa mắt chóng mặt

3.1. Trường hợp hoa mắt chóng mặt nhẹ

Nếu những cơn triệu chứng theo mô tả chỉ mới diễn ra, rất ít khi thấy tái phát lại, mức độ không quá nghiêm trọng, chỉ trong vòng vài giây rồi lại trở về trạng thái bình thường thì chưa quá đáng lo ngại. Hãy kiểm tra lại giờ giấc sinh hoạt, chế độ ăn uống, tập luyện trong thời gian gần đây có khoa học, đủ chất không?

Hãy hạn chế việc thay đổi tư thế một cách đột ngột, đồng thời cải thiện các chế độ chăm sóc cá nhân và tiếp tục theo dõi tình hình, không nên lơ là, chủ quan vì ban đầu bệnh thường có xu hướng phát triển âm thầm, chỉ có vài biểu hiện nhẹ, cho đến khi xuất hiện triệu chứng nặng là bệnh đã mãn tính khó kiểm soát.

3.2. Trường hợp hoa mắt chóng mặt mức độ vừa

Là khi các triệu chứng đôi khi quay lại tái phát, mức độ biểu hiện nặng hơn như hoa mắt tối sầm hay quay cuồng khi thay đổi tư thế đột ngột, cảm giác choáng váng, bồng bềnh, buồn nôn kéo dài trong khoảng vài giây đến vài phút. Ở giai đoạn này, bệnh có khả năng cao có thể trở thành mãn tính nếu vẫn tiếp tục không được điều trị đúng cách.

Khi xuất hiện cơn hoa mắt chóng mặt, việc cần làm trước tiên là dừng mọi hoạt động hiện tại, ngồi bệt tại chỗ hoặc ngồi xuống ghế hoặc nằm nghỉ ngay nếu có thể. Cố gắng tạo cho không gian xung quanh được thoáng mát và yên tĩnh. Sau khi triệu chứng qua đi, hãy sắp xếp để đi khám bác sĩ.

Đừng coi thường hoa mắt chóng mặt rối loạn tiền đình ở bất kỳ giai đoạn nào, vì nếu bệnh nặng, người bệnh có thể sẽ phải đối mặt nguy cơ phải điều trị lâu dài, liên tục, lặp đi lặp lại rất kiên trì và mệt mỏi.

3.3. Trường hợp hoa mắt chóng mặt nặng

Hầu hết người bệnh ở giai đoạn này đều đã biết mình mắc phải bệnh gì và chấp nhận điều kiện điều trị lâu dài, thậm chí là thay đổi hoặc tăng liều thuốc liên tục. Các cơn hoa mắt, choáng váng, quay cuồng xảy ra liên tục, thậm chí không cần tác động bởi việc thay đổi tư thế nữa. Có khi buổi sáng người bệnh sẽ không thể ngồi dậy được, mọi vật xung quanh đều xoay chuyển, đầu như bị chèn ép, đi đứng không vững, có thể nôn mửa dữ dội, té ngã, thậm chí ngất xỉu đột ngột ngay cả khi đang tham gia giao thông… Những người bệnh ở giai đoạn này rất sợ ánh sáng và âm thanh, chỉ muốn nhắm mắt nằm trong không gian riêng để nghỉ ngơi mong ổn định trở lại.

Các triệu chứng dồn dập vài phút đến vài giờ, thậm chí liên tục vài ngày, kèm theo hàng loạt biểu hiện đi kèm có thể xuất hiện khác (đau đầu, ù tai, buồn nôn, đau mỏi vai gáy, tê bì chân tay…).

Ở các trường hợp này, việc đề phòng cơn choáng bất ngờ đôi khi là vô nghĩa, vì triệu chứng có thể xảy ra một cách đột ngột, gây ra những hậu quả nặng nề như té ngã làm trầy xước, chảy máu, gãy chân tay, chấn thương sọ não, thậm chí tai biến mạch máu não vì tắc nghẽn mạch máu…

Trong giai đoạn này, nhiều người phải liên tục sử dụng các loại thuốc Tây làm giảm chóng mặt, kháng histamine, chống buồn nôn, an thần, thuốc giảm đau… để thoát khỏi các triệu chứng hành hạ. Tuy nhiên, nếu cứ tiếp tục sử dụng lâu dài, người bệnh nào cũng hiểu rằng các loại thuốc này đều có rất nhiều tác dụng phụ đi kèm (phổ biến nhất là hại gan, hại thận, hại thần kinh…), lại hiệu quả hạn chế, nhanh tái phát, bị phụ thuộc vào thuốc phải sử dụng thường xuyên khá tốn kém.

Song song việc dùng thuốc Tây, lời khuyên hữu ích cho những ai mắc chứng hoa mắt chóng mặt rối loạn tiền đình nặng là nên sử dụng linh hoạt thuốc Đông y hoạt huyết trị chóng mặt. Khác với nguyên lý tác động của thuốc Tây là nhanh chóng cắt tạm thời các triệu chứng, Đông y có nguyên lý tác động vào nguyên nhân gây bệnh, mặc dù có thể không giúp cắt triệu chứng tức thì nhưng có ý nghĩa điều trị lâu dài, bệnh sẽ có chiều hướng thuyên giảm dần, ngăn tái phát, hiệu quả bền vững hơn.

Tuy nhiên Đông y hoạt huyết trị hoa mắt chóng mặt tiền đình cũng có nhược điểm riêng, đó là không phải thuốc Đông y nào cũng đem lại hiệu quả thực sự. Thị trường thuốc Đông y tràn lan các sản phẩm tác dụng không rõ rệt nhưng lại quảng cáo nói quá sự thật khiến người bệnh sử dụng không thấy hiệu quả, mất niềm tin.

Chỉ có sản phẩm đạt chuẩn Đông Y Thế Hệ 2(*), được sản xuất theo công thức bí truyền (điển hình nhất là phương pháp Ngự Y Mật Phương) tại nhà máy đông dược đạt chuẩn GMP-WHO(**) thì mới có thể mang lại hiệu quả thực sự, thậm chí vượt trội tân dược trong nhiều trường hợp.

*Ghi chú:

  • (*) Đông y thế hệ 1 chỉ là thuốc hỗ trợ điều trị, dùng cho bệnh nhẹ; Đông y thế 2 là thuốc điều trị chủ đạo, dùng cho bệnh nặng, cạnh tranh hiệu quả với tân dược, nhất là trong điều trị, HẠN CHẾ TÁI PHÁT bệnh mạn tính.
  • (**) Tiêu chuẩn GMP-WHO là hệ thống quy định và những hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới, đảm bảo nhà sản xuất luôn làm ra sản phẩm đạt chất lượng đăng ký và an toàn cho người sử dụng.

4. Làm thế nào để cải thiện hoa mắt chóng mặt

  • Tránh thay đổi tư thế nhanh và đột ngột, ví dụ như từ nằm sang ngồi, từ nằm/ngồi sang đứng, xoay đầu, cúi đầu, ngửa đầu, lắc đầu… nên làm chậm rãi. Đêm ngủ nên nằm ngửa, ban ngày không nên ngồi ghế xoay…
  • Tập luyện cho hệ tiền đình: Có một số bài tập như lắc lư trái phải, lắc lư trước sau, romberg hoặc dậm chân tại chỗ…
  • Sử dụng thuốc: Trong nhóm thuốc tây có thể lựa chọn một số loại thuốc an thần, kháng histamine hoặc giảm đau… tuỳ theo triệu chứng mỗi người. Bên cạnh đó, nên sử dụng Đông y hoạt huyết trị hoa mắt chóng mặt để tăng cường hiệu quả, đảm bảo lành tính và ngăn ngừa tái phát.
  • Xây dựng lối sống tích cực, lành mạnh: Uống đủ nước mỗi ngày, cân đối lại chế độ ăn uống sao cho đầy đủ vitamin, chất xơ, khoáng chất…; ngủ đủ giấc; tránh xa các chất kích thích; hạn chế căng thẳng stress nóng giận…
  • Một số lưu ý khác: Nếu triệu chứng hoa mắt chóng mặt tiền đình nặng, không nên tự di chuyển xa một mình, hạn chế làm việc nặng, leo trèo cao, vận hành máy móc…

5. Hoa mắt chóng mặt nên ăn gì?

Nếu thường xuyên thấy hoa mắt chóng mặt, chế độ ăn uống cũng rất quan trọng để hỗ trợ cải thiện các triệu chứng. Hãy chú ý đến một số nhóm thực phẩm sau đây:

5.1. Tăng cường protein cho cơ thể

Ngoài việc cung cấp các axit amin thì protein còn giúp ổn định lượng đường trong máu, nhờ vậy mà giúp giảm bớt mức độ và tần suất chóng mặt hơn. Đó cũng là lý do mà nhiều người rất hay bị hoa mắt, chóng mặt mỗi khi bỏ bữa.

Nên nạp protein từ những nguồn ít chất béo bão hoà như phần thịt trắng của gia cầm, cá, các loại đậu, trứng, đậu hũ, sữa ít béo, các sản phẩm từ đậu nành…

5.2. Ngũ cốc

Các loại ngũ cốc nguyên hạt có chứa rất nhiều chất xơ và dinh dưỡng (vitamin B, sắt…). Nên sử dụng ngũ cốc nguyên hạt thay vì ngũ cốc tinh chế.

Nên sử dụng các loại ngũ cốc và sản phẩm của ngũ cốc như bánh mì đen, gạo lức, ngô, đỗ, lạc…

5.3. Nước ép trái cây, trái cây tươi

Nếu có thể, hãy ưu tiên ăn cả trái cây tươi thay vì chỉ dùng nước ép, vì trái cây tươi có chứa nhiều vitamin cũng như chất xơ hơn. Tuy nhiên, nước ép cũng vẫn đủ tốt cho cơ thể trong nhiều trường hợp.

Hãy hạn chế các loại đồ uống có cồn, có ga, chất kích thích nhiều nhất có thể.

Hoa mắt chóng mặt có thể chỉ là một triệu chứng kịch phát lành tính không nguy hiểm, nhưng nếu tình trạng thường xuyên xảy ra và kèm theo nhiều biểu hiện khác (dễ mất thăng bằng, đau đầu, mất ngủ, mệt mỏi…) thì hãy đặc biệt cẩn trọng với chóng mặt rối loạn tiền đình. Đừng bỏ qua triệu chứng vì bệnh có thể âm ỉ phát triển thành mãn tính mà chúng ta vẫn chủ quan không hề hay biết!

thông tin tư vấn

Lên đầu trang
Loading