Chế độ ăn cho người bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

2022-09-06 10:02:00

Một chế độ dinh dưỡng phù hợp nhất với người viêm loét dạ dày sẽ giúp hạn chế các triệu chứng, góp phần tăng hiệu quả trong quá trình điều trị cho bệnh nhân đau dạ dày. Hãy cùng 5 Nhất Nhất tìm hiểu sau đây!

Viêm loét dạ dày tá tràng là căn bệnh xảy ra khi lớp niêm mạc dưới cùng của dạ dày, tá tràng bị tổn thương, xuất hiện các vết viêm loét khiến cho các lớp tế bào bên dưới lộ ra và bị bào mòn.

Đây là căn bệnh tiêu hóa có mức độ nghiêm trọng của triệu chứng liên quan mật thiết tới chế độ ăn uống, sinh hoạt của người bệnh do đó việc lựa chọn chế độ ăn uống cho người viêm loét dạ dày tá tràng sẽ giúp cải thiện các triệu chứng, góp phần tăng hiệu quả trong quá trình điều trị cho bệnh nhân đau dạ dày.

1. Dấu hiệu khi bị viêm loét dạ dày tá tràng

viem-loet-da-day-la-gi
BIểu hiện rõ nhất khi bị viêm loét dạ dày là đau vùng thượng vị về ban đêm

Với bệnh nhân mắc phải viêm loét dạ dày tá tràng, dấu hiệu điển hình nhất của bệnh là triệu chứng đau vùng thượng vị, nhất là các cơn đau thượng vị về đêm. Ngoài ra, bệnh nhân viêm loét dạ dày tá tràng còn thường đối mặt với một số triệu chứng khác, cụ thể như:

  • Thường xuyên xuất hiện cảm giác buồn nôn và nôn mửa – đặc biệt là sau khi ăn no. Sau khi nôn mửa thường có cảm giác dễ chịu.
  • Bụng nặng, đầy trướng và khó tiêu. Ợ hơi, ợ chua, hơi thở có mùi và có cảm giác đắng miệng sau khi ngủ dậy
  • Ăn không ngon miệng, chán ăn, người gầy sút, mệt mỏi và thiếu tập trung. Trong trường hợp khởi phát do nhiễm khuẩn, thân nhiệt có thể tăng lên 39 – 40°C, có thể đi kèm với tiêu chảy.
  • Các triệu chứng của viêm loét dạ dày thường bùng phát mạnh về đêm khiến giấc ngủ bị gián đoạn, gây khó ngủ và ngủ chập chờn.

2. Nguyên nhân bị loét dạ dày tá tràng

Theo các chuyên gia tiêu hóa, có thể tổng kết các yếu tố nguy cơ tấn công dạ dày, dẫn tới viêm loét dạ dày tá tràng vào 5 nhóm yếu tố nguy cơ chính bao gồm:

  • Nhiễm vi khuẩn HP: Theo thống kê tại Việt Nam có tới 70% dân số mang vi khuẩn Helicobacter Pylori trong cơ thể, trong số đó có tới 10 - 15% số ca biến chuyển thành bệnh viêm loét dạ dày. Vi khuẩn HP khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ phát triển và tấn công gây ra các vết loét tại niêm mạc dạ dày.
  • Loét do stress: Căng thẳng, stress trong công việc, cuộc sống hằng ngày cũng là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn tới tình trạng viêm loét dạ dày. Stress không chỉ kích thích cơ thể tăng tổng hợp các chất trung gian hóa học gây viêm, làm nặng thêm các vết viêm loét mà còn tác động tới các dây thần kinh phó giao cảm tại dạ dày làm tăng phản xạ co bóp khiến cho các cơn đau dạ dày đến dồn dập và nặng nề hơn.
  • Lạm dụng thuốc giảm đau: Việc lạm dụng các thuốc giảm đau, chống viêm phi steroid (NSAIDs) như diclofenac, ibuprofen... hay corticoid (prednisolone, dexamethasone...) cũng là một trong số những nguy cơ dẫn tới viêm loét dạ dày. Các thuốc giảm đau đều các tác dụng phụ là ức chế quá trình sản xuất lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, từ đó khiến cho dạ dày tăng nguy cơ bị tổn thương khi gặp các yếu tố tấn công.
  • Di truyền: Những người có cha mẹ, anh chị em có tiền sử mắc bệnh sẽ có nguy cơ mắc phải viêm loét dạ dày cao hơn so với những người bình thường.
  • Chế độ ăn uống, sinh hoạt không khoa học: Ăn nhiều các thức ăn chua cay, có tính acid, thức ăn khó tiêu… làm nặng thêm các triệu chứng bệnh. Lạm dụng rượu bia, các chất kích thích… cũng gây tăng nguy cơ mắc phải viêm loét dạ dày.

Trên thực tế, không phải ai cứ mắc vi khuẩn HP, lạm dụng thuốc giảm đau hay có chế độ sinh hoạt, ăn uống không khoa học là đều bị biến chứng thành viêm loét dạ dày, có người mắc bệnh nhưng cũng có người không vấn đề gì.

Đó là bởi nguyên nhân thực sự gây nên viêm loét dạ dày là ở cơ địa kháng bệnh dạ dày của mỗi người. Cơ địa là tập hợp những khả năng chống lại các bệnh cũng như các tác nhân gây bệnh, cơ địa là yếu tố quyết định xem một người có khả năng bị mắc bệnh hay không.

Một người có cơ địa bị bệnh dạ dày, không đủ khả năng chống lại các yếu tố nguy cơ tấn công niêm mạc dạ dày như vi khuẩn HP, stress, căng thẳng… dẫn tới các vết loét dạ dày xuất hiện và các triệu chứng bệnh ngày càng nặng hơn.

Ngược lại, người có cơ địa không bị bệnh dạ dày, cơ thể đủ khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày, cho dù gặp phải các yếu tố tấn công nhưng dạ dày vẫn bình ổn và không khởi phát bệnh.

3. Chế độ ăn cho người bị viêm loét dạ dày tá tràng

Lựa chọn một chế độ ăn uống và các nhóm thực phẩm phù hợp đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị ở người bệnh viêm loét dạ dày tá tràng. Các nhóm thực phẩm tốt kết hợp cùng thực đơn khoa học sẽ giúp giảm thiểu bớt các triệu chứng và ngược lại, những thực phẩm không tốt cho dạ dày tá tràng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh viêm loét dạ dày tá tràng.

3.1. Loét dạ dày tá tràng nên ăn gì?

Một số nhóm thực phẩm, thức uống phù hợp với bệnh nhân loét dạ dày tá tràng bao gồm:

Gừng

gung-giam-dau-da-day
Gừng đem pha trà có thể cho chanh hoặc mật ong rất tốt cho sức khoẻ

Các nghiên cứu chỉ ra rằng trong thành phần của Gừng chủ yếu chứa các hợp chất Zingiberene, Gingerol, Zingiberol...có hoạt tính giảm đau, kháng viêm, giúp cải thiện các triệu chứng đau dạ dày, buồn nôn thông qua các hoạt động ức chế co thắt cơ trơn và trung hòa acid trong dịch vị dạ dày. Bên cạnh đó, gừng cũng giúp cải thiện các triệu chứng ợ nóng, tiêu chảy thường gặp ở những bệnh nhân bị đau dạ dày.

Gừng có thể được bổ sung cho bệnh nhân dạ dày thông qua việc dùng gừng tươi, nấu chín hoặc pha trà...Một người trưởng thành có thể dùng tối đa tới 5g gừng mỗi ngày mà không có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe.

Chuối chín

Chuối chín được cho là một trong số những loại hoa quả tốt nhất đối với dạ dày bởi hàm lượng kali cao trong loại quả này có công dụng tốt trong hỗ trợ tiêu hóa, nhuận tràng, giảm các cơn đau dạ dày, kích thích sản sinh chất nhầy và bảo vệ niêm mạc dạ dày. Đặc biệt, pectin được tìm thấy trong quả chuối là dạng chất xơ hòa tan rất có lợi với người mắc phải rối loạn tiêu hóa và giúp cải thiện các chứng táo bón và tiêu chảy ở bệnh nhân dạ dày.

Nghệ vàng

Trong củ nghệ vàng (nghệ ta) chứa rất nhiều curcuminoid được ví như là “tinh chất nghệ”. Các curcuminoid từ lâu đã được chứng minh có rất nhiều hoạt tính sinh học tốt cho bệnh nhân dạ dày như tác dụng giảm đau, chống viêm, kháng ung thư tự nhiên, ức chế vi khuẩn HP, làm liền vết viêm loét… Nghệ có được bổ sung vào thực đơn hằng ngày thông qua dạng bột, nước cốt nghệ… dùng trong các món xào, hấp, rang… Lưu ý người bệnh chỉ nên sử dụng nghệ vàng với liều lượng phù hợp bởi vì tinh dầu nghệ quá nhiều dễ gây nóng trong và hại gan.

Các loại canh/soup loãng

Thức ăn được nấu dưới dạng canh/soup loãng được nấu chín trở nên mềm và nhỏ hơn, giúp cho dạ dày dễ tiêu hóa hơn. Ngoài ra lượng nước trong canh/soup cũng giúp pha loãng bớt lượng acid dịch vị, hạn chế tình trạng kích ứng dạ dày.

Trà thảo dược

tra-thao-moc-tot-cho-nguoi-viem-da-day
Các loại trà thảo dược cũng tốt cho dạ dày, ngăn ngừa đầy bụng, khó chịu

Các loại trà thảo dược sẽ giúp điều hòa tốt hệ thống tiêu hóa, nó ngăn các chứng khó chịu, đầy bụng. Các loại trà thảo dược chiết xuất từ hoa cúc được các bác sĩ và chuyên gia khuyên dùng vì nó sẽ có tác dụng giúp cải thiện tình trạng viêm nhiễm trong dạ dày.

Lưu ý nhỏ là khi bạn đã yêu thích các loại trà bạc hà, hãy để ý chúng sẽ làm cơ vòng thực quản dưới co giãn, điều đó cho phép các acid đi vào trong dạ dày, có thể gây ra chứng ợ hơi.

3.2. Loét dạ dày tá tràng không nên ăn gì?

Những nhóm thực phẩm không nên xuất hiện trong chế độ ăn hằng ngày của bệnh viêm loét dạ dày tá tràng có thể kể đến như:

Đồ chiên xào

nguoi-dau-da-day-kieng-gi
Đồ chiên xào, rán sẽ gây khó tiêu cho dạ dày

Thực phẩm chiên xào hay nhiều chất béo gây khó tiêu và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày bao gồm các loại thịt chiên, thịt chế biến sẵn, khoai tây hoặc hành tây chiên, các sản phẩm từ sữa nguyên béo như bơ, sữa nguyên chất, phô mai và kem chua, kem tươi…

Rau củ muối chua

Các loại rau muối chua như cà muối, dưa muối… có khả năng kích thích sự tăng tiết dịch vị trong hệ tiêu hóa, tạo cảm giác ngon miệng.

Tuy nhiên, nồng độ acid tương đối cao trong các loại thực phẩm lên men này không được khuyến khích cho người bị đau dạ dày. Ăn nhiều rau củ muối có thể khiến tổn thương ở dạ dày lan rộng.

Thức ăn cay nóng

Thực phẩm cay hoặc có nhiều tỏi có thể gây kích ứng dạ dày và làm nặng thêm các triệu chứng đau.

Trái cây họ cam quýt

Một số loại trái cây có tính acid cao gây kích thích tăng tiết acid dịch vị dạ dày cũng như làm nặng thêm các vết viêm loét vốn có. Do đó bệnh nhân đau dạ dày tốt nhất nên loại bỏ những loại quả họ cam quýt như cam, bưởi, chanh… trong thực đơn hằng ngày.

Cafe

kieng-chat-kich-thich-cafe
Các loại Cafe, chất kích thích có thể làm tăng nặng các triệu chứng nóng rát ở dạ dày

Caffeine trong cà phê có thể gây kích thích dạ dày,  tăng nặng các triệu chứng ợ chua, nóng rát ở người bệnh dạ dày.

4. Chế độ tập luyện, sinh hoạt tốt cho người bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

Bên cạnh chế độ ăn uống hợp lý, khoa học người bị viêm loét dạ dày tá tràng cần thiết lập và duy trì thói quen luyện tập, sinh hoạt lành mạnh. Điều này thực sự cần thiết không chỉ giúp cho hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn mà còn tốt cho sức khỏe tổng thể. 

  • Ngủ đúng giờ giấc, không nên thức khuya làm việc quá sức. Đảm bảo ngủ đủ 7 - 8 tiếng mỗi ngày. 
  • Nhanh chóng từ bỏ thói quen hút thuốc lá hay uống nhiều bia rượu. 
  • Tập luyện thể dục thể thao mỗi ngày khoảng 15- 30 phút sẽ rất tốt cho dạ dày cũng như đường ruột. Đồng thời có thể làm giảm căng thẳng áp lực lên hệ thần kinh trung ương. 
  • Hạn chế tình trạng căng thẳng, stress. Nên dành thời gian nghỉ ngơi mỗi khi bị lâm vào tình huống căng thẳng. 
  • Người muốn giảm cân cần phải lên kế hoạch khoa học và an toàn để phòng ngừa bệnh đau dạ dày. 

Bài viết trên đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích về chế độ ăn uống, sinh hoạt tập luyện cho người bệnh viêm loét dạ dày tá tràng.

thông tin tư vấn

Lên đầu trang
Loading