I. Rối loạn kinh nguyệt là gì?
Kinh nguyệt là tình trạng lớp niêm mạc tử cung tổn thương, bong tróc dẫn tới tình trạng chảy máu từ tử cung ra phía ngoài âm đạo. Khoảng thời gian kinh nguyệt xuất hiện đều đặn hàng tháng gọi là chu kỳ kinh nguyệt. Còn rối loạn kinh nguyệt là chỉ những dấu hiệu bất thường của chu kỳ kinh, lượng máu hay màu máu kinh nguyệt... có sự thay đổi so với những tháng trước đó, xuất phát từ một hay nhiều nguyên nhân nào đó.
Đối với bé gái từ 12 tuổi trở lên, là giai đoạn bắt đầu bước vào thời kỳ kinh nguyệt, thông thường chu kỳ rơi vào khoảng 28 ngày, nhưng có trường hợp chu kỳ ngắn hơn 25 ngày hoặc dài hơn từ 30 - 35 ngày mới xuất hiện kỳ kinh tiếp theo. Thời gian hành kinh cũng tùy vào mỗi người, trung bình kinh sẽ có từ 3 - 5 ngày và sau kỳ hành kinh sẽ mất khoảng 50 - 150ml máu.
Tình trạng rối loạn kinh nguyệt có thể đang cảnh báo triệu chứng của bệnh lý, nội tiết thay đổi hoặc cơ quan sinh dục của nữ bị tổn thương hay có thể là do một vài nguyên nhân khác.
II. Triệu chứng rối loạn kinh nguyệt
Trước khi tìm hiểu cách khắc phục rối loạn kinh nguyệt, cùng nhận biết triệu chứng của rối loạn kinh nguyệt. Biểu hiện điển hình nhất của rối loạn kinh nguyệt bao gồm những tình trạng bất thường sau:
1. Chu kỳ kinh nguyệt thất thường
Chu kỳ thay đổi, vòng kinh hằng tháng thay đổi với thời gian trước, tình trạng kinh thưa sẽ kéo dài khoảng trên 35 ngày hoặc nhanh hơn - kinh mau thì có thể xuất hiện sau 22 ngày, nghiêm trọng hơn là vô kinh có thể không xuất hiện kinh trong vòng hơn 6 tháng.
2. Máu kinh có dấu hiệu bất thường
2.1 - Rong kinh
Tình trạng này thể hiện qua việc kỳ kinh ra nhiều ngày hơn so với mức chu kỳ trung bình trước đó, có thể kéo dài hơn từ 5 - 7 ngày và lượng máu cũng ra nhiều hơn gây mất máu nhiều.
Đây là một trong những triệu chứng thường gặp của tình trạng rối loạn kinh nguyệt, đặc biệt là đối tượng đang trong tuổi dậy thì hoặc phụ nữ tiền mãn kinh.
Nhưng đây không phải là một biểu hiện thông thường, tình trạng này có thể đang ngầm cảnh báo các bệnh lý khác như: u xơ, viêm tử cung, bệnh liên quan đến nội mạc tử cung… hoặc thâm chí là bệnh nguy hiểm như ung thư.
2.2 - Thiếu kinh
Trung bình vào mỗi giai đoạn hành kinh, hội chị em thường mất đi từ 50 - 150ml máu. Do đó, nếu lượng máu mất chỉ trong 2 - 3 ngày nhưng nhỏ hơn 20ml thì đang cảnh báo tình trạng thiếu kinh.
Tình trạng này có thể là nguyên nhân dẫn tới vấn đề hiếm muộn ở phụ nữ.
2.3 - Cường kinh
Khác với tình trạng thiếu kinh, cường kinh biểu hiện tình trạng kinh ra nhiều hơn bình thường, có thể kéo dài nhiều ngày.
2.4 - Vô kinh
Vô kinh hay còn được gọi là tình trạng không có kinh nguyệt, được chia làm 2 trường hợp:
- Tình trạng vô kinh nguyên phát: Tuổi dậy thì bắt đầu từ 12 tuổi đến 16 tuổi, nhưng có một số trường hợp quá tuổi dậy thì nhưng vẫn chưa xuất hiện kinh nguyệt. Dấu hiệu có thể đang cảnh báo bộ phận sinh dục bất thường như bộ phận sinh dục không có hoặc không có tử cung.
- Tình trạng vô kinh thứ phát: Thời điểm hành kinh diễn ra bình thường nhưng có thời gian lại bị trì hoãn trong vòng vài tháng không hành kinh. Vấn đề này có thể là do băng huyết sau khi sinh con hoặc do tình trạng nạo phá thai…
2.5 - Thống kinh
Bắt gặp ở nhiều phụ nữ thông thường tình trạng cơn đau vùng bụng dưới xuất hiện mỗi khi đến kỳ hành kinh, có thể kèm theo các triệu chứng khác như đau lan lên vùng ngực, vùng kín, căng tức ngực, đùi. Ngoài ra, có những trường hợp cơn đau có thể đi cùng với tình trạng rối loạn tiêu hóa gây tiêu chảy, đau vùng thắt lưng, chân tay bủn rủn, cảm xúc thất thường dễ cáu gắt, sốt, đau đầu… Tất cả các dấu hiệu này được gọi là tình trạng thống kinh.
Tình trạng thống kinh được chia làm 2 loại:
Thống kinh nguyên phát:
Thống kinh vô căn là tên gọi khác của thống kinh nguyên phát: Là cảm giác vùng bụng dưới đau dữ dội, khó chịu, đau thành từng cơn và có thể lan rộng ra phía sau lưng hoặc mặt đùi trong. Cơn đau có thể xuất hiện trước kỳ kinh hoặc ngay sau khi thấy kinh. Tùy vào thể trạng mỗi người mà cơn đau có thể kéo dài vài ngày, vài giờ và kèm theo tình trạng buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, sốt, nhức đau đầu, thể lực yếu đi.
- Thống kinh nguyên phát nguyên nhân xuất phát là do: Khi các lớp thành tử cung có dấu hiệu bị co thắt, đẩy máu ra khỏi buồng tử cung, sự co thắt này làm ảnh hưởng tới việc cơ thể bị thiếu oxy và thiếu các dưỡng chất nuôi dưỡng gây ra cơn đau vùng bụng dưới.
- Hầu hết, chị em phụ nữ khi đến thời kỳ hành kinh thì đều xuất hiện tình trạng đau bụng, nhiều ít thì cũng xuất hiện một lần trong đời. Nó có thể đánh dấu cột mốc dậy thì, lần đầu hành kinh. Do đó với những đối tượng độ tuổi dậy thì đến 30 tuổi dễ phải đối mặt với tình trạng này nhất. Tuy nhiên, có những trường hợp sẽ đau bụng cho đến khi mãn kinh xuất hiện.
Thống kinh thứ phát:
Có triệu chứng tương tự như cơn đau nguyên phát, nhưng thống kinh thứ phát sẽ xuất hiện trước đó khoảng 1 tuần trước thời gian hành kinh, cơn đau có thể liên tục xuất hiện cho đến khi hết kinh hoặc có thể xuất hiện bất ngờ vào một thời điểm nào đó trong tháng.- Độ tuổi xuất hiện tình trạng thống kinh thứ phát khác với nguyên phát: Thống kinh thứ phát xuất hiện có thể muộn hơn, đó là xuất hiện ở những ai thời gian trước ít hoặc không xuất hiện tình trạng thống kinh, độ tuổi từ 30 - 40 tuổi mới bắt đầu xuất hiện thống kinh nguyên phát.
- Ngoài ra, tình trạng thống kinh thứ phát có thể xuất hiện nguyên nhân là từ các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, ung thư, u nang buồng trứng, đặt vòng tránh thai, dị dạng tử cung... và một số bệnh khác về cơ quan sinh dục nữ.
Do đó, nếu xuất hiện cơn đau thống kinh bất thường, người bệnh cần tới cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám, từ đó bác sĩ chẩn đoán đưa ra kết quả chính xác, chỉ định cách khắc phục rối loạn kinh nguyệt và phương pháp điều trị phù hợp.
>>> XEM THÊM: Thiếu hụt nội tiết tố nữ ở người trẻ
III. Rối loạn kinh nguyệt ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Tình trạng rối loạn kinh nguyệt có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của chị em phụ nữ, cụ thể như:
- Dẫn tới tình trạng thiếu máu: Máu kinh nguyệt ra nhiều là nguyên nhân khiến cơ thể bị thiếu máu, nó có thể dẫn tới tình trạng giảm hồng cầu ở phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh, tiền mãn kinh. Tình trạng thiếu máu cũng có thể dẫn tới cơ thể mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, nhìn thiếu sức sống, da xanh xao, bị ngất xỉu… Nghiêm trọng hơn có thể khiến mắc các bệnh lý về tim mạch.
- Ảnh hưởng tới khả năng sinh sản: Rối loạn kinh nguyệt cũng có thể biểu hiện một số bệnh lý liên quan đến vấn đề phụ khoa cụ thể như u xơ, u nang buồng trứng, tử cung… Những vấn đề phát sinh liên quan đến kinh nguyệt cũng có thể dẫn tới việc vệ sinh vùng kín không được sạch sẽ, càng dễ bị viêm nhiễm gây ra các bệnh phụ khoa khác, để lâu dài sẽ chuyển sang bệnh ác tính nguy hiểm hơn, thậm chí là gây vô sinh do bệnh phụ khoa.
- Có nguy cơ dẫn tới vô sinh: Vấn đề hiếm muộn ở phụ nữ một phần là do tình trạng rối loạn kinh nguyệt xảy ra, việc kinh nguyệt không đều dẫn tới xác định ngày rụng trứng không được chính xác, làm khả năng thụ thai bị hạn chế. Với những ai trên 30 tuổi mà vẫn chưa có con do rối loạn kinh nguyệt, điều này làm khả năng thụ thai bị ảnh hưởng dẫn tới nguy cơ vô sinh cao.
- Nhan sắc xuống dốc: Rối loạn kinh nguyệt khiến tinh thần, cảm xúc của phái nữ bị suy giảm, cơ thể luôn mệt mỏi, xanh xao…
IV. Những nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt ở phái nữ
1. Rối loạn nội tiết tố
Mỗi độ tuổi, giai đoạn khác nhau sẽ có nồng độ nội tiết tố khác nhau, chúng có thể qua quá trình kinh nguyệt không xuất hiện hoặc mất hẳn.
Thường quá trình rối loạn nội tiết tố sẽ xuất hiện sau thời kỳ sinh sản, giai đoạn hành kinh, nuôi con bằng sữa, tiền mãn kinh và mãn kinh. Điều này sẽ ảnh hưởng tới kinh nguyệt bị rối loạn ví dụ như suy giảm buồng trứng tiền mãn kinh khiến hiện tượng rụng trứng không còn từ đó nữ giới độ tuổi tiền mãn kinh sẽ dần mất kinh nguyệt.
2. Nguyên nhân thực thể
Tình trạng thai nghén bất thường cụ thể như chửa ngoài tử cung, hiện tượng dọa sảy thai, nhiễm khuẩn đường sinh dục và các tổn thương thực thể cổ tử cung, viêm nhiễm đường sinh dục hay các bệnh lý khác như u, đái tháo đường… dẫn đến rối loạn kinh nguyệt.
3. Từ những thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt
Quá trình ăn uống không điều độ, bỏ bữa, cơ thể bị chán ăn cũng khiến tình trạng rối loạn kinh nguyệt xuất hiện. Khi cơ thể không dung nạp đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể phái nữ sẽ tác động đến hormone, từ đó làm ảnh hưởng tới các chức năng sinh dục.
Quá trình tăng cân hoặc giảm cân không kiểm soát cũng có thể làm ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt, do chế độ ăn không được xây dựng phù hợp dẫn tới hormone cũng bị tác động ảnh hưởng tới sự điều hòa kinh nguyệt.
Tập luyện quá mức, duy trì cường độ thể dục quá nặng cũng có thể khiến chu kỳ kinh kéo dài hơn và lượng máu kinh ra nhiều hơn.
4. Sử dụng một số loại thuốc gây rối loạn kinh nguyệt
Một số loại thuốc điều trị bệnh lý cũng có thể làm ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt như thuốc trị cao huyết áp, thuốc tránh thai, thuốc trị đái tháo đường... có tác dụng phụ là gây chậm kinh, ít kinh, kinh mất… Do đó, nếu trong quá trình sử dụng một vài loại thuốc thấy có bất thường về kinh nguyệt, bạn nên tới cơ sở y tế để thăm khám.
5. Mắc một số bệnh lý nguy hiểm
Rối loạn kinh nguyệt cũng có thể là cơ thể đang ngầm cảnh báo mắc một số bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu, suy giảm tính năng của buồng trứng, các bệnh liên quan tới tuyến giáp, tuyến yên…
Rối loạn kinh nguyệt cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang mắc một số bệnh lý nguy hiểm
V. Cách khắc phục rối loạn kinh nguyệt
Đây là tình trạng khá phổ biến và thường gặp ở chị em phụ nữ, tuy nhiên, không nên chủ quan vì có thể ảnh hưởng tới sức khỏe, vì nếu là do bệnh lý gây ra thì cần có phương pháp điều trị phù hợp. Ngược lại, nếu tình trạng là do yếu tố tự nhiên bên ngoài, người bệnh có thể cải thiện được triệu chứng bằng một số cách khắc phục rối loạn kinh nguyệt sau.
1. Duy trì lối sống sinh hoạt lành mạnh
Cải thiện lối sống, sinh hoạt và làm việc trong môi trường sạch sẽ, ít có những áp lực, căng thẳng… vì những điều này sẽ khiến chu kỳ kinh nguyệt bị tác động. Do đó, việc giữ cho bản thân một tinh thần thoải mái, thư giãn sẽ điều tiết tốt kinh nguyệt.
Duy trì thói quen tập luyện các bài tập nhẹ nhàng cũng có thể giúp cơ thể đẩy lùi được tình trạng rối loạn kinh nguyệt.
2. Đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể
Đây cũng là một trong những cách khắc phục rối loạn kinh nguyệt hiệu quả. Tình trạng rối loạn kinh nguyệt có thể dẫn tới tình trạng thiếu máu, nên việc bổ sung những dưỡng chất cần thiết sẽ hỗ trợ chị em phụ nữ điều hòa được kinh nguyệt, không những vậy còn giúp cơ thể được khỏe mạnh, cân bằng tâm lý điều này có tác động lớn giúp kinh nguyệt trở về hoạt động bình thường.
3. Đảm bảo cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ, sắp xếp thời gian làm việc hợp lý
Sắp xếp thời gian giúp cơ thể được nghỉ ngơi hợp lý, cơ thể lúc này sẽ lấy lại được trạng thái cân bằng, vấn đề sinh lý được ổn định, từ đó tình trạng rối loạn kinh nguyệt cũng được cải thiện
4. Sử dụng thuốc tránh thai an toàn theo hướng dẫn của bác sĩ
Không nên lạm dụng thuốc tránh thai, nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ, vì nếu sử dụng không đúng liều lượng sẽ gây ra một số tác dụng phụ không đáng có. Có thể tham khảo thêm ý kiến tư vấn của bác sĩ để thực hiện phương pháp tránh thai khác.
5. Sử dụng băng vệ sinh đúng cách
Thời gian thích hợp để thay băng vệ sinh đúng là cách từ 4 - 6 giờ một lần, cứ khi nào thấy băng thấm quá nhiều hoặc thấy khó chịu thì phải chú ý để thay thường xuyên. Điều này sẽ tránh tình trạng vùng kín bị nhiễm khuẩn, tránh hội chứng chống sốc nhiễm độc.
6. Tránh sử dụng quá nhiều rượu bia, thuốc lá
Nếu sử dụng rượu bia, thuốc lá nhiều không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe, mà nó còn ảnh hưởng tới nội tiết làm tác động xấu tới quá trình điều hòa kinh nguyệt. Do đó, nên hạn chế sử dụng những chất kích thích độc hại này.
7. Điều trị các bệnh lý liên quan gây rối loạn kinh nguyệt
Trường hợp cơ thể đang có bệnh thì cần được điều trị kịp thời, hiện nay, có một số phương pháp giúp điều trị bệnh hiệu quả như nội soi, phẫu thuật cắt bỏ tử cung… Sau thời gian điều trị sẽ giúp cơ thể cải thiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt.
Tình trạng rối loạn kinh nguyệt xảy ra phần lớn là do yếu tố nội tiết nữ bị suy giảm. Bên cạnh việc thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt phương pháp hỗ trợ cách khắc phục rối loạn kinh nguyệt tốt nhất, thì việc tìm hiểu thêm các sản phẩm chức năng hỗ trợ là điều cần thiết để tình trạng được giải quyết nhanh hơn.
Các sản phẩm hiện nay, không phải sản phẩm nào cũng có thể giúp có thể sản xuất được hàm lượng estrogen tự nhiên từ bên trong cơ thể. Chị em phụ nữ có thể phải dùng thường xuyên để duy trì hàm lượng này và điều đó khá bất tiện.
Thay vào đó, chúng ta cần chú trọng đặc biệt vào việc tăng cường và cân bằng estrogen tự nhiên, được tiết ra trực tiếp từ buồng trứng của cơ thể. Chỉ có cách này mới giải quyết sâu được tình trạng rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ và duy trì sự ổn định lâu dài.
Khi hàm lượng estrogen trong cơ thể được duy trì tốt, sẽ hạn chế xuất hiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt, bên cạnh đó còn cải thiện được các vấn đề khác như phục hồi vóc dáng, làn da, điều chỉnh tâm sinh lý ổn định, chăm sóc và bảo vệ cơ quan sinh dục tránh khô hạn, viêm nhiễm.